Жастардағы террорға қарсы сананың даму процесін үлгілеу
DOI:
https://doi.org/10.56132/2791-3368-2025-1-61-%25pКілт сөздер:
террорға қарсы сана, үлгі, үлгінің құрамдас бөліктері, даму деңгейлері мен кезеңдері, критерийлер.Аңдатпа
Жастар арасында терроризм мен экстремизмнің табысты алдын алу үшін ғылымиәдістемелік қолдауға ие болу және білім беру ұйымдарында қолайлы әлеуметтікпедагогикалық жағдайлар жасау қажет. Мақала жастардың террорға қарсы санасын дамыту процесін үлгілеуге, осы процестің тұжырымдамалық және технологиялық құрамдас бөліктерін анықтауға арналған. Философиялық және психологиялық-педагогикалық әдебиеттерді талдау негізінде террорға қарсы сананың мәні мен мазмұны негізделеді, террорға қарсы сананың даму үдерісі негізделеді, зерттелетін құбылысты дамыту бойынша іс-шаралар ұсынылады: мониторинг жүргізу, жастардың әлеуметтік әл-ауқатын зерттеу, сондай-ақ оқу топтары ішінде де, басқа адамдармен де қарым-қатынастағы ауытқуларды зерттеу. Авторлар толеранттылықты тәрбиелеудің және басқа халықтар мен мәдениеттерден қорқыныш пен шеттетуді тудыратын әсерге қарсы тұрудың маңыздылығын атап көрсетеді. Бұл жастардың бойында тәуелсіз, сыни ойлау және адамгершілік құндылықтарға негізделген пайымдауларды қалыптастыру дағдыларын дамытуға көмектеседі.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Әдебиеттер тізімі
1. Socseti vovlekli 80 tysjach molodyh kazahstancev v destruktivnye soobshhestva v 2023 godu. 08.09.2023 g. [Electronic resource]. - URL: https://ru.sputnik.kz/20230908/sotssetivovlekli-80-tysyach-molodykh-kazakhstantsev-v-destruktivnye-soobschestva-v-2023-godu38290789.html [In Rus.].
2. Mehanizmy radikalizacii molodezhi ozvuchili v KNB. 08.09.2023 g. [Electronic resource]. - URL: https://bizmedia.kz/2023-09-08-mehanizmy-radikalizaczii-molodezhi-ozvuchiliv-knb/(date of request: 11/22/2024) [In Rus.].
3. Koch, Christof (2019). The feeling of life itself: why consciousness Is widespread but can't be computed. Cambridge, MA: MIT Press.
4. Eysenck, M.W., & Keane, M.T. (2015). Cognitive Psychology: A Student's Handbook (7th ed.). Psychology Press. [Electronic resource]. - URL: https://doi.org/10.4324/9781315778006. [In Engl.].
5. Leont'ev, A.N. (2005). Dejatel'nost'. Soznanie. Lichnost'. - M.: Smysl. –P. 386-388.
6. Zinchenko, V.P. (1999). Problema vneshnego i vnutrennego i stanovlenie obraza sebja i mira kak realizacija soznanija. Mir psihologii: nauchno-metodicheskij zhurnal. 1 (17). – P.97104.
7. Zinchenko, V.P. (2010) Soznanie i tvorcheskij akt. - M.: Jazyki slavjanskih kul'tur. –
P. 412-434.
8. (1994). UN General Assembly Resolution No. 49/60 "Measures to eliminate international terrorism". [Electronic resource]. - URL: https://doi.org/10.4324/9781315778006. [In Engl.].
9. Filosofskij slovar'. [Electronic resource]. - URL: - URLhttp:// mirslovarei.com/ content_fil/terrorizm-8127.html#ixzz3GCffXBuq. [In Rus.].
10. Shany, A. (2023). Too Scared for School? Effects of Terrorism on Students’ Achievement. Journal of Human Resources. [Electronic resource]. - URL: https://jhr.uwpress.org/content/early/2023/05/01/jhr.0721-11759R1.abstract. [In Engl.].
11. Amanzholova, B.A., & Kalguzhinova, A. M. (2022). Teorija i praktika protivodejstvija rasprostraneniju religioznogo jekstremizma sredi molodezhi: opyt i rezul'taty issledovanija. ISSN 2306-451H N1 (72), [Electronic resource]. - URL: https://kostacademy.edu.kz/akademija/ooniirid/zhurnal/gilim1_72_2022.pdf#page=36. [In Engl.].
12. Abakumova, I.V., Ermakov, P.N. (2013). Psihologija formirovanija antiterroristicheskih cennostej studentov sovremennogo universiteta:[Psychology of Formation of Anti-Terrorist Values of Students of a Modern University] uchebnik.- M.: Kredo. – P. 84-85.
13. Zemcov, B.N., Suzdaleva, T.R. (2020). Profilaktika jekstremistskih nastroenij v studencheskoj srede. Jetnosocium i mezhnacional'naja kul'tura.[Prevention of Extremist Attitudes in the Student Environment. Ethnosociety and Interethnic Culture] № 7 (145). – P. 25-35.
14. Bykov, A.Ju. (2020). Jekstremizm i svoboda slova: opyt ogranichenija jekstremistskih vyskazyvanij v amerikanskih kampusah i universitetskih SMI. Jekstremistskij diskurs: paradigmy i mehanizmy. [Extremism and freedom of speech: experience of limiting extremist statements in American campuses and universities of SMI. Extremist courses: paradigms and mechanisms]. - SPb.: - P. 223-226.
15. Alya A., Taylorb E. & Karnovsky S. (2014) Moral Disengagement and Building Resilience to Violent Extremism: An Education Intervention, online edition. [Electronic resource]. - URL: http://www.tandfonline.com/loi/uter20, last accessed 13 February 2022.[In Engl.].
16. Jerome L. & Elwick A. (2017). Identifying an Educational Response to the Prevent Policy: Student Perspectives on Learning about Terrorism, Extremism and Radicalisation, online edition. [Electronic resource]. - URL: http://www.tandfonline.com/loi/rbje20, last accessed 13 February 2022. [In Engl.].
17. Furjaeva, T.V., Shik, S.V. (2022). V dialoge s obuchajushhimisja: formirovanie antiterroristicheskogo soznanija v processe izuchenija fakul'tativnogo kursa. Vestnik nacional'no antiterroristicheskogo komiteta (nauchno-prakticheskij zhurnal www.nac.gov.ru).2 (29). – P. 3241.
18. Sannino, A., Engeström, Y., and Lemos, M. (2016). Formative interventions for expansive learning and transformative agency. J. Learn. Sci. 25:4. [Electronic resource]. - URL: https://doi.org/10.1080/10508406.2016.1204547. [In Engl.].
19. Gomes Reis, L.M., Andrade de Gouveia, V. R., Aparecida, SM.A., Monteiro de Paula, G.V., Antonio Pereira, Q.M. (2021). Learning Platforms for Implementing Formative Interventions to Promote the Health and Safety of Workers in Brazil. Frontiers in Psychology, 11, [Electronic resource]. - URL: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.619593. [In Engl.].
