Шалғайдағы әскери бөлімшелерді қамтамасыз ету үшін жылжымалы аз қуатты жел қондырғыларының қуатын есептеу
DOI:
https://doi.org/10.56132/2791-3368-2025-2-62-%25pКілт сөздер:
жел жылдамдығы, жел энергетикалық қондырғы, энергия, жел әлеуеті, жел қуаты, жаңартылатын энергия көзіАңдатпа
Қазақстан жер көлемі бойынша әлемде тоғызыншы орын алады және табиғи жағдайлары баламалы энергия көздерін пайдалануға мүмкіндігі мол Орталық Азияда орналасқан. Жел мен күннің әлеуеті жасыл энергетиканы дамытуға және пайдалануға барлық жағдайды жасайды [1, 2].
Қазақстанда жаңартылатын және баламалы энергия көздерін дамыту жобалары ХХІ ғасырдың басында қолға алынды. Қазақстандағы жасыл энергетиканы дамытудың негізін Қазақстан Республикасының Ұлтық ғылым академиясының академигі, техника ғылымдарының докторы, профессор Ш. А. Ершин қалады. Қазіргі уақытта елімізде оның жетекшілігімен жасалған Дарье және Бидарье режимдерінде жұмыс істейтін карусель типті жел қондырғылары қолданылады [1-4].
Қазіргі уақытта елімізде жаңартылатын энергияның үлесі 2% шамасында [2].
Бұл мақалада вертикаль өсті мобильді аз қуаты жел қондырғысының параметрлерін негіздеу үшін математикалық модельді құру қарастырылады. Осы зерттеудің нәтижелері шалғай елді мекендер мен әскери бөлімдерді электр энергиясымен қамтамасыз ету үшін ұтқыр үлгідегі қуаты аз жел қондырғысын құру кезінде пайдаланылуы мүмкін.
Бұл зерттеу барысында алынған нәтижелерді шалғай орналасқан мекен-жайларды және әскери бөлімшелерді электрэнергиясымен қамтуға арналған мобильді аз қуатты желқұрылғыларын жасауға қолдануға болады.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Әдебиеттер тізімі
1.Ветроэнергетика. [Электронный ресурс]. - Режим доступа: http://www.vetrogenerator.ru/veter.htm, (дата обращения: 08.09.2022).
2. akordakz.
3. Ершина А.К., Ершин Ш.А., Жапасбаев У.К. Основные теории ветратурбины Дарье. Алматы, 2001г. –104 с.
4. Типы ветроэнергетических установок. [Электронный ресурс]. - Режим доступа:http: // www.aerogreen.info/produkts.ru/html/ (дата обращения 10.03.2017).
5. Морозов Д.А. Синтез ветроустановки малой мощности с вертикальной осью вращения: диссертация на кандидата технических наук. – Ижевск: ИГТУ, 2010. – 142 с. 6. Ветроэнергетика – общая информация. [Электронный ресурс]. - Режим доступа:
http://www.solarhome.ru/basics/wind/ (дата обращения 10.04.2017).
7. Адильбеков Е.К., Тугельбаева Г.К. Эффективное использование альтернативной энергии для оснащения войсковых частей и отдаленных населенных пунктов // Гидрометеорология и экология. Ежеквартальный научно-технический журнал. Алматы,
2023. – С. 17-23.
8. Адильбеков Е.К., Тогусов А.К., Тугельбаева Г.К. Разработка математической связи параметров описывающие аэродинамические процессы ветроустановки с вертикальной осью // Научные труды Военно-инженерного радиоэлектроники и связи.
Военно-научно-технический журнал. Алматы, 2024. – С. 82-90.
