РАЗРАБОТКА ИНТЕГРАЦИОННОГО ПРОГРАММНОГО МОДУЛЯ ДЛЯ ОРГАНИЗАЦИИ ЗАЩИЩЁННОГО ОБМЕНА ДАННЫМИ МЕЖДУ ИНФОРМАЦИОННЫМИ СИСТЕМАМИ

Жанна Есенгалиева; Ольга Усатова; Саят Жумаханов

doi:10.56132/2791-3368-2026-1-83-94

Авторлар

Жанна Есенгалиева L.N. Gumilyov Eurasian National University https://orcid.org/0000-0002-5318-9850
Ольга Усатова Institute of Information and Computational Technologies CS MSHE RK https://orcid.org/0000-0002-5276-6118
Саят Жумаханов Institute of Information and Computational Technologies CS MSHE RK

DOI:

https://doi.org/10.56132/2791-3368-2026-1-83-94

Кілт сөздер:

электрондық цифрлық қолтаңба, электрондық үкімет, SOAP хабарламасы, Smart Bridge, XML сұранысы

Аңдатпа

Бұл мақалада мемлекеттік органдар мен бизнестің бағдарламалық өнімдері арасындағы құпия ақпаратты біріктіруге, қауіпсіз және стандартталған деректер алмасуды қамтамасыз етуге арналған Smart Bridge платформасы талқыланады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы ақпараттық қауіпсіздіктің интеллектуалды жүйесі мен оқу жетістіктерін растау, сондай-ақ Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындары мен әскери оқу орындарының студенттерінің, курсанттарының және түлектерінің ресми құжаттары мен ведомстволық ақпараттық жүйелер арасындағы деректерді біріктіру үшін электрондық үкімет шлюзімен өзара әрекеттесу архитектурасы әзірленді. Ұсынылған бағдарламалық модуль электрондық үкімет шлюзі арқылы жеке тұлғалардың мемлекеттік дерекқорынан жеке тұлғалар туралы ақпаратты алуға арналған. Өзара әрекеттесу деректердің шынайылығы мен тұтастығын қамтамасыз ету үшін электрондық цифрлық қолтаңбаны пайдаланып SOAP хабарлама форматында жүзеге асырылады.

Осылайша, Smart Bridge платформасын пайдаланып жүзеге асырылатын студент, курсант немесе магистратура порталында тіркелу кезінде электрондық цифрлық қолтаңбаны пайдаланып шақырылатын қызмет ұсынылады.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Автор өмірбаяндары

Жанна Есенгалиева, L.N. Gumilyov Eurasian National University

PhD, доцент, Астана, Қазақстан
Ольга Усатова, Institute of Information and Computational Technologies CS MSHE RK

PhD, қауымдастырылған профессор, Алматы, Қазақстан
Саят Жумаханов, Institute of Information and Computational Technologies CS MSHE RK

магистр, Алматы, Қазақстан

Әдебиеттер тізімі

1. Somsuk, K. (2024). The development of signing and verification methods for high-speed digital signatures on electronic official documents by using RSA cryptography. Cogent Engineering, 11(1). https://doi.org/10.1080/23311916.2024.2432513

2. Voiculescu Madalina Irena, & Gramada Dragu Argentina. (2009). THE ELECTRONIC SIGNATURE. Analele Universităţii din Oradea. Ştiinţe economice, 4(1), 940–942.

3. Dahabiyeh, L., & Constantinides, P. (2022). Legitimating digital technologies in industry exchange fields: The case of digital signatures. Information and Organization, 32(1), Article 100392. https://doi.org/10.1016/j.infoandorg.2022.100392

4. Jia, Y., & Li, Z. (2022). Auxiliary System for Contract Signing Based on Electronic Signature Technology. Wireless Communications and Mobile Computing, 2022(1). https://doi.org/10.1155/2022/1221162

5. Kundu, N., Debnath, S. K., Mishra, D., & Choudhury, T. (2020). Post-quantum digital signature scheme based on multivariate cubic problem. Journal of Information Security and Applications, 53, Article 102512. https://doi.org/10.1016/j.jisa.2020.102512

6. Liu, L., & Omote, K. (2025). Efficient authentication system based on blockchain for E-government. PloS One, 20(12), e0336997. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0336997

7. Kim, S., Lee, Y., & Yoon, K. (2025). Performance evaluation of isogeny-based digital signature algorithms: introducing FIBS—fast isogeny-based digital signature. The Journal of Supercomputing, 81(3), Article 468. https://doi.org/10.1007/s11227-025-06970-z