ЗЫМЫРАН ТАСЫҒЫШТАРДЫҢ АПАТҚА ҰШЫРАУ АЙМАҚТАРЫН ЭКОЛОГИЯЛЫҚ СЕРТИФИКАТТАУ ҮШІН КӨП ФУНКЦИОНАЛДЫ КАРТОГРАФИЯЛЫҚ РЕСУРС ИНТЕРФЕЙСІН ЖОБАЛАУ
DOI:
https://doi.org/10.56132/2791-3368-2025-3-63-90-102Кілт сөздер:
географиялық ақпараттық жүйелер (ГАЖ), веб-карталау, қоршаған ортаны бақылау, зымыран тасығыштың әсер ету аймақтары, әскери ғарыштық ұшырулар, улы зымыран отыны, төтенше әсер ету аймақтары, экологиялық сертификаттауАңдатпа
Мақалада қоршаған ортаны бақылау және зымыран тасығыштардың құлау аймақтарын сертификаттаудың интеграцияланған ақпараттық жүйесін әзірлеу және енгізу мәселелері қарастырылады. Жүйе мәліметтер базасын, веб-қосымшаны және кеңістіктік деректерді жинауды, өңдеуді және визуализациялауды қамтамасыз ететін картографиялық интерфейсті қамтитын геоақпараттық платформаға негізделген. Зымыран тасығыштардың ұшу траекториялары, қалыпты және апаттық құлау аймақтары және соған байланысты экологиялық қауіптер көрсетіледі. Әскери аспектіге ерекше назар аударылады: ғарыштық ұшырулар стратегиялық маңызды қызмет бола отырып, улы отын компоненттерін пайдаланумен, топырақ пен су объектілерінің ластануымен, сондай-ақ жақын орналасқан аумақтардың тұрғындарына әсер етумен байланысты қосымша экологиялық қатерлерді тудырады. Ұсынылған тәсіл жоспарлы және апаттық ұшыруларды есепке алуға, жинақталған залалды есепке алуға және әскери және азаматтық ғарыш қызметінің ұзақ мерзімді салдарын талдауға мүмкіндік береді.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Әдебиеттер тізімі
1. Robinson A. C. (2008). Combining usability techniques to design geovisualization tools. Journal of Geographical Systems, 10(2), 123–145.
2. Longley P. A., Goodchild M. F., Maguire D. J., Rhind D. W. (2015). Geographic Information Systems and Science. Wiley, pp. 1–402.
3. Foody G. M. (2002). Status of land cover classification accuracy assessment. Remote Sensing of Environment, 80(1), 185–201.
4. Goodchild M. F. (2007). Citizens as sensors: the world of volunteered geography. GeoJournal, 69(4), 211–221.
5. Melesse A. M., Biswas A., Kakar R., et al. (2007). Remote sensing sensors and applications in environmental resources mapping and modelling. Sensors, 7(12), 3209–3241.
6. Gkatzoflias D., Mellios G., Samaras Z. (2013). Development of a web GIS application for emissions inventory. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 18, 42–52.
7. Zhang, M., Bu, X., & Yue, P. (2017). GeoJModelBuilder: an open source geoprocessing workflow tool. Open Geospatial Data, Software and Standards, 2, Article 8
8. Giglione, G., Annibaldi, A., Iaccarino, A., Capancioni, R., Borghini, G., Ciabattoni, F., Illuminati, S., Pace, G., Memmola, F., & Giantomassi, G. (2022). An Integrated Web-Based GIS Platform for the Environmental Monitoring of Industrial Emissions: Preliminary Results of the Project. Applied Sciences, 12(7)
9. Nowak M. M., Dziób M., Tryjanowski P., et al. (2020). Mobile GIS applications for environmental field surveys. MethodsX, 7, 100984.
