ТҮРКИЯНЫҢ ӘСКЕРИ-ОРКЕСТРЛІК ӨНЕРІ: ӘЛЕМДЕГІ ЕҢ КӨНЕ ӘСКЕРИ ОРКЕСТРДІҢ ТАРИХИ ТӘЖІРИБЕСІ
DOI:
https://doi.org/10.56132/2791-3368-2026-3-67-26-38Кілт сөздер:
әскери музыка, әскери оркестр, әскери-музыкалық білім, әскери-тарихи мұра, ұлттық дәстүрлерАңдатпа
Мақала әлемдегі ең көне әскери оркестр – Мехтер мысалында Түркияның әскери-оркестрлік өнерінің қалыптасуы, эволюциясы және қазіргі даму кезеңдерін зерттеуге арналған. Зерттеуде Түркия Қарулы Күштері Әскери оркестрлерінің жоғары кәсіптік училищесі кәсіби музыкалық білім берудің маңызды оқу орны әрі музыкалық бағыттағы басқа білім беру ұйымдары үшін үлгі бола алатын ерекшеліктерге ие білім беру моделі ретінде қарастырылады. Білім беру жүйесіне, оқу бағдарламаларының мазмұнына және әскери музыканттарды даярлау тәжірибесіне ерекше назар аударылған. Екі ғасырдан астам тарихы бар бұл оқу орны елдегі кәсіби музыкалық білім беруді жүзеге асырып, әскери оркестрлерді кадрлармен қамтамасыз еткен ең көне әрі беделді білім беру мекемелерінің бірі болып табылады. Зерттеу нәтижелері әскери-оркестрлік өнердің тарихы туралы ғылыми түсініктерді кеңейтіп, Түркияның тарихи тәжірибесін Қазақстан Республикасы Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының әскери-оркестрлік қызметін жетілдіруде пайдалануға мүмкіндік береді.
##plugins.themes.default.displayStats.downloads##
Әдебиеттер тізімі
1. Baba O. Askerî bandoyu tanımak // Sahne ve Müzik. 2016. — № 2. — S. 148–156.
2. Elbaş O. Mehter ve Musika-i Hümâyun // Anadolu'nun Sırlı Sesi: Müziğiyle Ankara / под ред. Ö. Türkmenoğlu. — Ankara : SFN Televizyon Tanıtım Tasarım Yayıncılık Ltd. Şti., 2017. — S. 136–146.
3. Tekin E., Doğrusöz N. Yirminci yüzyılda kültürel bellek ve geleneğin yeniden ihyası bağlamında Mehterhâne-i Hâkânî // Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2018. — C. 17, № 65. — S. 317–336.
4. Çağlak E., Filiz S. Türk devlet geleneğinde askerî müzik ve askerî müzik eğitimi // Sahne ve Müzik. — 2018. — № 7. — S. 29–56.
5. Aksoy B. Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi. Cilt III. — İstanbul: Anadolu Yayıncılık, 1983.
6. Say A. Müzik Tarihi. — Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları, 2012. — 624 s.
7. Erol A. Popüler Müziği Anlamak: Kültürel Kimlik Bağlamında Popüler Müzikte Anlam. — İstanbul : Bağlam Yayıncılık, 2002. — 296 s.
8. Cankurtaran H. Tarihsel süreçte askerî bandonun gelişimi ve icracılarının müzikal kimliği // Atatürk Dergisi. — 2019. — C. 8, № 1. — S. 99–116.
9. Самый древний военный оркестр в мире выступит в Москве [Электронный ресурс]. — URL: https://news.rambler.ua/other/42331273 (дата обращения: 25.07.2026).
10. Горбунова М. Ю. Военный оркестр Мехтер в контексте турецкой традиционной культуры: дис. … канд. культурологии : 24.00.01 / Горбунова Марина Юрьевна. — Москва, 2018. — 218 с.
11. Gazimihal M. R. Türk Askerî Mızıkaları Tarihi. — İstanbul: Maarif Basımevi, 1955. — IV, 281 s.
12. Demirbatır E. Türkiye'de askerî bandoculuk eğitimi // Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. — 2005. — C. 18, № 1. — S. 67–81. — URL: https://izlik.org/JA78RB42PA (дата обращения: 25.07.2026).
13. Millî Savunma Üniversitesi: официальный сайт. — URL: https://www.msu.edu.tr/ (дата обращения: 04.07.2026).
14. Millî Savunma Üniversitesi. Bando Astsubay Meslek Yüksekokulu: tarihçe [Электронный ресурс]. — URL: https://www.msu.edu.tr/(дата обращения: 25.07.2026).
15. Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı. Mehteran Birlik Komutanlığı [Электронный ресурс]. — URL: https://www.msb.gov.tr (дата обращения: 25.07.2026).
