РАЗРАБОТКА ИНТЕГРАЦИОННОГО ПРОГРАММНОГО МОДУЛЯ ДЛЯ ОРГАНИЗАЦИИ БЕЗОПАСНОГО ХРАНЕНИЯ И ОБМЕНА ДАННЫМИ НА ОСНОВЕ БЛОКЧЕЙН

Жанна  Есенгалиева; Ольга Усатова; Аида Есенгалиева

doi:10.56132/2791-3368-2026-2-66-65-74

Авторлар

Жанна Есенгалиева L.N. Gumilyov Eurasian National University https://orcid.org/0000-0002-5318-9850
Ольга Усатова Institute of Information and Computational Technologies CS MSHE RK https://orcid.org/0000-0002-5276-6118
Аида Есенгалиева Institute of Information and Computational Technologies CS MSHE RK

DOI:

https://doi.org/10.56132/2791-3368-2026-2-66-65-74

Кілт сөздер:

блокчейн, Ethereum, смарт-контракт, Blockscout, транзакциялар

Аңдатпа

Ақпаратты қорғаудың зияткерлік сыбайлас жемқорлыққа қарсы жүйесінде деректерді тіркеу және оқу жетістіктерін валидациялау, сондай-ақ Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындары мен әскери оқу орындары студенттері мен түлектерінің ресми құжаттары мақсатында бағдарламалық модуль әзірленді. Мақалада Ethereum blockchain технологиясы blockscout шолғышына негізделген, ол транзакция туралы мәліметтерді сынақ желісіне түсіреді. Зерттеу тобы блокчейн негізінде білім беру құжаттарын сақтау жүйесін практикалық іске асыруды ұсынды. Жазба академиялық транскрипт беруге арналған ақылды келісімшарттың сәтті орындалғанын растайды. Сынақ желісін пайдалану шешімнің архитектурасын тексеруге, әзірлеу кезеңіндегі шығындарды азайтуға және әрбір транскрипт қоғамдық тізілімде бірегей, криптографиялық қорғалған әсер алуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, мақалада Ethereum блокчейнін білім беру саласында қолдануға қатысты библиографиялық шолу берілген. Осылайша, solidity бағдарламалау тілінде blockscout шолғышының көмегімен жүзеге асырылатын блокчейн технологиясын қолдана отырып, студент немесе түлек порталында жұмыс істеу барысында шақырылатын сервис ұсынылды.

##plugins.themes.default.displayStats.downloads##

##plugins.themes.default.displayStats.noStats##

Автор өмірбаяндары

Жанна Есенгалиева, L.N. Gumilyov Eurasian National University

PhD, доцент, Астана, Қазақстан, yessengaliyeva_zhs@enu.kz
Ольга Усатова, Institute of Information and Computational Technologies CS MSHE RK

PhD, қауымдастырылған профессор, Алматы, Қазақстан, olgaussatova@gmail.com
Аида Есенгалиева, Institute of Information and Computational Technologies CS MSHE RK

сарапшы, Алматы, Қазақстан, aidayess11@gmail.com

Әдебиеттер тізімі

1. Kistaubayev, Y., Mutanov, G., Mansurova, M., Saxenbayeva, Z., & Shakan, Y. (2023). Ethereum-Based Information System for Digital Higher Education Registry and Verification of Student Achievement Documents. Future Internet, 15(1), 3. https://doi.org/10.3390/fi15010003

2. Vaneetvelde, K. (2018). Ethereum Projects for Beginners: Build Blockchain-Based Cryptocurrencies, Smart Contracts, and DApps (1st ed.). Packt Publishing, Limited. https://doi.org/10.0000/9781789531640

3. Makarenko, N. (2022). DOCUMENT AUTHENTICATION USING BLOCKCHAIN: DIPLOMA VALIDATION AS A TEST CASE. Nazarbayev University School of Engineering and Digital Sciences.

4. S., S. P. F., L., M. S., & Sree, T. R. (2025). Decentralized certificate issuance and verification system using Ethereum blockchain technology. Journal of Network and Computer Applications, 242, Article 104190. https://doi.org/10.1016/j.jnca.2025.104190

5. Mohan, P. M., Balachandran, V., Quan, O. Z., Xin, J. P. Z., & Divakaran, D. M. (2022). NFT-Merit: An NFT-based Module Credit Management System on Ethereum Blockchain. Proceedings of IEEE International Conference on Teaching, Assessment, and Learning for Engineering (Online), 472–476. https://doi.org/10.1109/TALE54877.2022.00083

6. Сравнительный анализ действующих блокчейн платформ. Мутанов Г., Есенгалиева Ж., Кистаубаев Е., Усатова О., Бегимбаева Е. Труды Универитета, 2025, Т.2, С.401-407.